Diş Hediği Geleneği

             137 - Diş Hediği Geleneği

  

Hedik: İri taneli buğday, nohut veya mısır ile birlikte bir tencerede yumuşayana kadar kaynatılarak haşlanması sonucu hazırlanan bir yiyecektir.

Hedik töreni çocuğun ilk dişleri çıkmaya başladığı zaman yapılan bir törendir. Törene çocuğun  akraba ve komşu kadınların toplanmasıyla dualar yapılarak başlanır.

Çocuk giydirilip süslenir, genç kızlar oyun oynar, şarkı söyleyip eğlenirler.

Diş hediği yenmeden önce çocuk bir seccade üzerine oturtulur, önüne Kuran-ı Kerim, ayna, makas, çekiç, kalem gibi evde mevcut eşyalardan konulur.

Hedik dökülmeden önce çocuğun başının ortasına hediğin birikmesini sağlayacak kadar tepe kısmı çukur bir külah takılır.

Çocuğun başından bir tabak hedik dökülür ve çocuğun önüne konan eşyalardan birine el uzatması beklenir.

Çocuk Kuran’a el uzatırsa hafız veya hoca, aynaya el uzatırsa berber, makasa el uzatırsa terzi, çekice el uzatırsa demirci veya duvar ustası, kaleme el uzatırsa kalem efendisi, yani masa başı görevlisi olacağına inanılmaktadır.

Sonra çocuğun başından dökülen hedikleri etraftaki misafirler adettir kaparak yerler.

Bu arda dişleri güzel olan kızlardan biri çocuğun başındaki külahı içindeki hedik ile birlikte adettir kaparak kaçar. Diğer kızlar da onun peşinden koşar ve külahı alırlar.

Külahın üzerinde biriken hedikler veya yedi tane hedik parçası bir ipe dizilerek çocuk erkekse boynuna, kız ise saçına takılır.

Çocuğun başından alınan bu hediklerin fazlası da açık bir yere kuşların yemesi için bırakılır. Çocuğun hayvanlara ve doğaya faydalı olması temenni edilir.

Köyün zengin mutfağından dövme veya tereyağlı mercimekli bulgur pilavı, içli köfte, mantı, ekşili köfte gibi yemeklerden biri hazırlanır. Hazırlanmış yemeklerden misafirlere ikram edilir.

Yemekten sonra hedik törenine gelenler çeşitli hediyeler verirler.

Evdeki misafirler giderken dua ederek kalkarlar ve tören sona erer.

Bir inanış vardır ki, eğer annesi çocuk için diş hediği yapmazsa dişleri zor çıkarmış ve çocuk şöyle dermiş;

“Annem kundağı mı satsaydı bana diş hediği yapsaydı da dişlerim böyle zor çıkmasaydı.”

Çocuğun süt dişi ile ilgili köyden hatırladığım, çekilen diş toprak dama atılırdı. Atılmadan evvelde; "kuzu dişi gibi beyaz, köpek dişi gibi sert ol" denirdi.

                                                                                                                İsa BEÇİK

Not; Gölkaya sayfamızda yayınladığımız kültür konulu yazılarımız, ufak tefek değişikliklerle genel kültürümüzle aynıdır. Ancak geçmişte yaşantımızdan bilgilerimizi tazeliyoruz.


Karataş Gazetesi 0-11-2015 11:54:38